Een zomerochtend in Vilnius, het gras is nog vochtig in het stadspark waar jongeren picknicken of languit onder de bomen hun koffie drinken. Op hun gezicht rust een soort sereniteit die in grotere Europese steden opvalt door haar afwezigheid. Terwijl jongeren elders met zorgen rondlopen, lijkt hier iets in de lucht te hangen wat moeilijk precies te vangen is. Toch zijn de cijfers verrassend, de verschillen groot en het beeld van geluk minder vanzelfsprekend dan men denkt.
Tussen bakstenen en rivieroevers
De stoepen van Vilnius zijn stil in de vroege avond. In de schaduw van oude gebouwen klinkt moderne muziek uit open ramen, jongeren lachen met vrienden op terrassen. Hier en daar een fiets langs de rivier. Wat opvalt: het leven lijkt minder gehaast, minder zwaar op de schouders van wie jong is. De huurprijzen zijn laag, het aanbod aan podia, tentoonstellingen en muziekfestivals breed. Wie met jonge mensen praat, hoort geen verhalen over een benauwde mislukte woningmarkt, maar over ruimte, plannen maken en dingen proberen.
Vergelijken met gisteren
Veel jonge Litouwers plakken hun eigen verhaal aan het verleden van hun familie. Groeiden hun ouders op tussen communisme en armoede, zijzelf zien een stad die openstaat, afgestemd op hun wensen. “Mijn moeder moest zich vroeger in stilte aanpassen aan alles,” zegt een twintiger. “Ik kan kiezen. Vooral dat geeft mij een gevoel van geluk.” Ze merken dat hun levensstandaard duidelijk hoger ligt dan de generatie voor hen. Hierdoor valt het dagelijkse leven – zelfs met tegenvallers – positief uit tegenover wat hun ouders meemaakten.
De cijfers vertellen verder
Met een gemiddelde tevredenheidsscore van 7,7 op 10 steken Litouwse jongeren duidelijk boven andere landen uit. In Nederland geven jongeren zichzelf een 7,2, in Frankrijk een 6,5, en in Algerije slechts 5,3. Het verschil zit hem niet alleen in materiële omstandigheden. De jongste generatie voelt de vruchten van economische groei; gemiddelde lonen stegen in 2025 met 9,1%. Toch leeft het besef dat voorspoed niet vanzelfsprekend is. Elke stap vooruit voelt hier nog als een echte stap.
Onder invloed van dreiging
Nauwelijks over grenzen gesproken of in Vilnius gonst het alweer over de Russische dreiging, die als een schaduw over het dagelijks leven hangt. Maar in plaats van te verdelen, brengt deze constante spanning jongeren dichter bij elkaar. Wakker worden met nieuws over nabije militaire oefeningen vraagt aanpassing, maar wekt geen cynisme. Integendeel, de sociale samenhang en het gevoel van gemeenschap krijgen hiermee meer gewicht. Jongeren zoeken elkaar op, steunen elkaar, blijven hoopvol.
Meer dan statistiek
In gesprekken klinkt dat geluk in Litouwen niet losstaat van kleine dingen: een etentje met familie, een festival in het park, een gevoel dat je samen iets aan het opbouwen bent. Wie geluk opmeet, hoort het in de lichtvoetigheid van dagelijkse praatjes, in het optimistische vooruitkijken, in de waardering voor wat er nu is. Het zijn geen grootse dromen die tellen, maar het besef van vooruitgang en gemeenschap.
<p> Waar in veel landen jongeren klagen over onbereikbare dromen en een onzekere toekomst, blijkt voor jonge Litouwers het verleden de beste relativering. De vooruitgang van het dagelijks leven is voelbaar, tastbaar, versterkt door sociale verbondenheid. Zelfs wanneer onrust dreigt, houden zij vast aan wat werd opgebouwd, met het besef dat hun geluk – ondanks alles – bijzonder is in deze tijd. </p>
