Een hand die achteloos een handjevol haricots verts uit een plastic zak over een snijplank schudt. Het stroompje groene bonen klikt zacht tegen het hout, klaar voor het avondeten. De veronderstelling is vanzelfsprekend: dit zijn groenten, net als wortels of broccoli. Maar achter deze ogenschijnlijke alledaagsheid schuilt een misvatting die de dagelijkse maaltijd een onverwachte kleur geeft.
In de keuken: haricots en het onzichtbare onderscheid
Op de markt liggen haricots verts tussen de groenten, lommerrijke krullen naast de pompoen, op één hoop met wortelen en courgette. Een recept vraagt om een handvol, gestoomd of in olijfolie gewenteld. Voor de meeste mensen zijn haricots vanzelfsprekend groenten. Toch zit er meer onder het gladde, vezelige oppervlak dan men op het eerste gezicht zou denken.
Het onderscheid tussen groente en fruit voelt vanzelfsprekend terwijl je een bonenpeul breekt. Botanisch gezien spreken planten echter een andere taal dan koks en eters. Groenten bestaan uit bladeren, stengels en wortels. Vruchten ontstaan uit de bloem en herbergen zaden – vaak genegeerd wanneer we het mes in een paprika zetten of een tomaat halveren.
De dubbele identiteit van de groene boon
In de biologische werkelijkheid zijn haricots verts geen groenten, maar vruchten. Ze worden geplukt wanneer de peul nog groen en zacht is, nog niet uitgedroogd, net voordat de zaden binnenin hun uiteindelijke hardheid bereiken. De peul is in feite ontworpen om rijpe bonen te beschermen en los te laten zodra ze klaar zijn om te ontkiemen.
Haricots delen daarmee hun familieband met erwten en linzen. Ook deze peulvruchten worden vaak geoogst en gegeten voordat ze volledig rijp zijn. Wie een haricot op het veld vergeet, ziet uiteindelijk hoe de peul uitdroogt, openspringt en de zaden loslaat – een teken dat de plant haar taak heeft volbracht.
Voedingswaarde zonder categorie
Misschien verandert deze kennis weinig aan de plek van haricots op het bord. Dat ze rijk aan vezels en essentiële voedingstoffen zijn, blijft immers overeind. Oranje wortel, groene boon of rode tomaat: de kleur op het bord is belangrijker dan de wetenschappelijke categorie.
De boon verliest niets van haar waarde, of ze nu als groente of als vrucht wordt omschreven. In talloze gerechten blijft haar frisse smaak geliefd; haar bijdrage aan een evenwichtig menu is onveranderd groot.
Of haricots verts nu vruchten of groenten heten, hun plek in de keuken en aan tafel verandert nauwelijks. Ze glippen met gemak door de mazen van onze definities, zonder dat ze hun rol als vertrouwde groengel uit het oog verliezen. In het ritueel van elke maaltijd blijft de groene boon vooral dat: eenvoudig, voedzaam, vertrouwd.
